Sinds kort brouwen we in de HERMS-installatie van Adrie (zie website Het Witte Paard). Hieronder zie je eerst wat foto''s van de oude installatie, daaronder van de nieuwe.

 

Vroeger

Onze installatie bestond uit een aantal vernuftig omgebouwde en bij elkaar gezochte onderdelen. Met deze installatie brouwden we ongeveer 100 tot 110 liter bier per keer.

Bierbrouwen begint met het schroten (malen) van de mout. Hierbij is het belangrijk om de kafjes van de mout zoveel mogelijk in tact te laten, omdat deze later moeten dienen als filterbed.
We hadden een gemotoriseerde schrootmolen. Het wais een haverpletter die wij voor een schappelijke prijs van een manege hebben overgenomen.

De als schrootmolen dientstdoende haverpletter

 

De mout wordt gestort in warm water. Dit beslag wordt in verschillende temperatuurstappen opgewarmd: het maischen. Bij het maischen vinden enzymatische omzettingen plaats. Eiwitten worden afgebroken en van zetmeel wordt moutsuiker gemaakt, dat door de gist gebruikt kan worden om alcohol van te maken.
De maisch/filterkuip is een geïsoleerde roestvrijstalen container met een dubbele bodem. Om het wort (= het onvergiste bier) in beweging en op tempertuur te houden pompen we het wort van onder het filterbed weg en leiden het door de heetwatertank van de Witte Paardinstallatie. Om naar de volgende temperatuurstap te gaan voegen we kokend water toe.

Na het maischen wordt het wort gefilterd om vaste deeltjes van de mout eruit te zeven. De kafjes van de mout dienen hierbij zelf als filterbed. De kafjes blijven achter op een geperforeerde roestvrijstalen plaat.

De maisch/filterkuip


De kafjes die achter blijven worden aangeduid als "bostel". En die bostel gaat gewoon in de groenbak. Het bostelscheppen blijft een fijne bezigheid... Per keer toch al snel een halve tot driekwart groenbak vol.

Fijn werkje: bostel scheppen...

 

Na het filteren wordt het wort gekookt om eiwitten te doen neerslaan, om te steriliseren en om de bitterstoffen uit de hop vrij te maken. Vooral bij het toevoegen van de hop komen heerlijke geuren vrij.
De kookketel was een dubbelwandige ketel van 160 liter. De verhitting gebeurde door middel van een aardgasbrander uit een oude CV-ketel. Aan de bovenkant van de buitenwand hebben we gleuven en gaten geboord, zodat het hete gas tussen de wanden kan stromen en bovenaan kan ontsnappen. Dit levert een efficiënte verhitting op, omdat het hete gas door de dubbele wand opstijgt en aldus veel warmte kwijt kan raken aan de inhoud van de ketel.

De kookketel.


Na het koken moet het wort zo snel mogelijk worden afgekoeld tot een graad of 20 tot 25. Dit om infecties zo min mogelijk kans te geven.

Koelen gebeurt met een warmtewisselaar uit een CV-installatie. Het warme water gebruiken we om mee schoon te maken.

Na het koelen gaat het wort naar het gistingsvat en wordt het gist toegevoegd. Het gistingsvat was een 200 liter rvs tank. Dit is een oude biertank uit een café en deze is geïsoleerd en voorzien van een koel/verwarmingspiraal. Hierdoor kunnen we warm of koud water pompen om de vergisting optimaal in temperatuur te kunnen sturen. Het koel of verwarmingswater zit in een oude tapinstallatiekoeler.

 

De gistingstank met tapkoeler

 

Hoewel we zo''n 100 tot 110 liter bier brouwden is de extra ruimte van zo''n 100 liter hard nodig in de gistingstank omdat het jongbier nogal eens flink wil schuimen. Het wort beluchten we vervolgens met een aquariumpomp. Zuurstof is nodig om het gist te laten vermenigvuldigen en actief te krijgen.

Na de gisting van ongeveer een dag of 10 tot 14, gaat het jongbier naar de lageringsflessen. Tijdens het lageren zakken de gistcellen naar de bodem zodat het bier helder wordt en kan het bier rijpen. Diverse stoffen worden nog omgezet of ontsnappen door het waterslot. Het bier rijpt en krijgt zijn uiteindelijke smaak.

Wij hadden twee vaten van 54 liter elk, dus elk brouwsel paste in twee lageringsflessen. De lagering duurt, afhankelijk van het bier en de temperatuur, twee tot 4 weken.

 

De lageringsflessen

 

Na een week of twee tot vier lageren bottelen we het bier in standaard flessen. We voegen nog wat suiker toe voor de hergisting op de fles. Deze hergisting is nodig om koolzuur in het bier te krijgen. Het bier zetten we dan warm weg om de hergisting zo snel mogelijk te laten verlopen. Na een week of twee tot drie is het bier dan klaar voor consumptie, maar de meeste bieren zijn op hun top na nog een aantal weken tot maanden rijpen.

 

En zo ziet de brouwerij er in zijn geheel uit. Rechts vooraan de HERMS van Het Witte Paard

 

Nu

Zoals hierboven aangegeven brouwen we nu in de HERMS van Adrie. Met deze HERMS kunnen we maximaal 32 liter bier brouwen. Door echter gebruik te maken van een extra kookketel van 22 liter, maken we in totaal 50 liter bier. Hoe de HERMS werkt, kun je lezen op de website van Het Witte Paard.

 

De HERMS. Linksonder de heetwatertank, linksboven de maisch/filterkuip en rechts de kookketel

 

Schroten gebeurt met de Trap-je-te-Moutpletter. Zo blijven we fit en jong.

 

Trap-je-te-moutpletter. Al fietsend mout pletten.

 

Na koken en koelen gaat het wort naar onze nieuwe kunststof cylindroconisch vergistingstank (CCT). Deze staat in een klimaatkast die kan koelen en verwarmen. Een TC-10 thermostaat stuurt zowel de verwarming als de koeling aan. Hierdoor blijft de temperatuur van het gistende bier altijd op de juiste waarde.

 

Gistingsvat in de klimaatkast

 

De klimaatkast is een grote koelkast. Voor de verwarming zijn gloeilampen aangebracht. Het waterslot is bovenop de klimaatkast geplaatst, zodat we de vergisting kunnen volgen zonder de klimaatkast te moeten openen. Zo gaat er geen warmte of koude verloren.

Het grote voordeel van een CCT is, dat het bier gedurende de gehele vergistingsperiode in dezelfde tank kan blijven staan. Dode gist bezinkt en verzamelt zich onderin de conus van de vergister. Door af en toe de gist af te tappen, blijft het bier nooit lang in contact met dode gist. Zowel de hoofdvergisting als de nagisting als de lagering kan gebeuren in dezelfde tank. Omdat er ook een kraan is aangebracht hoger in de conus, is het mogelijk om te bottelen direct vanuit het gistingsvat.

 

Overzicht van de huidige brouwerij

 

Schroten met de Trap-je-te-moutpletter: